آلا سلطان زاده

تا چند سال گذشته بارداری، پدر و مادر شدن برای افراد مبتلا به HIV یک رویای دست نیافتنی بود. این روزها با پیشرفت‎های علمی بسیار در زمینه پزشکی و درمان ناباروری، امکان داشتن فرزندی سالم برای این افراد نیز فراهم شده است. زنان مبتلا به HIV می‎توانند با کمک روش‎هایی مانند IVF یا ICSI باردار شده و بارداری ایمن و سالم را تجربه کنند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان درگیر این موضوع هستید، خواندن این مطلب برای شما بسیار مفید خواهد بود.

در ایران، استفاده از تخمک اهدایی به عنوان یکی از روش‌های درمان ناباروری مورد پذیرش قرار گرفته، اما با شرایط و ضوابط خاصی همراه است. قوانین شرعی و فقهی در این زمینه نقش مهمی ایفا می‌کنند و مراکز درمانی نیز بر اساس این چارچوب فعالیت می‌کنند. در این مقاله به بررسی شرایط قانونی، ملاحظات شرعی، مراحل پزشکی و همچنین هزینه‌های مربوط به تخمک اهدایی در ایران پرداخته‌ایم.

در دوره حساس قبل از انتقال جنین در درمان‌های ناباروری مانند IVF و ICSI، بسیاری از زوج‌ها درباره مجاز بودن یا نبودن رابطه جنسی دچار تردید می‌شوند. برخی مطالعات نشان می‌دهد که سکس می‌تواند موجب انقباضات رحمی یا تغییر در مخاط داخلی رحم شود. با این حال، در مواردی که پزشک منع خاصی اعلام نکرده باشد، رابطه‌ای با فاصله مناسب از انتقال جنین ممکن است مشکل‌ساز نباشد.

سرطان سرویکس یا دهانه رحم که با علائمی همچون ترشح و خونریزی بی‌دلیل از واژن، درد بعد از مقاربت و... همراه است، اغلب پس از یائسگی رخ می‌دهد. درصورت وقوع در دوران باروری، به علت درمان‌هایی مانند هیسترکتومی یا رادیوداروها ممکن است قدرت باروری کم شود؛ اما گاهی فرصت فرزندآوری با روش‌های نظیر فریز تخمک همچنان باقی می‌ماند.

زایمان سزارین عملی تهاجمی است و در صورت ضرورت انجام می‌شود که شامل مواردی همچون بزرگ بودن جنین، وضعیت قرارگیری نامناسب در رحم، مشکلات جفت یا بند ناف، بارداری دو یا چندقلو و... است. در پیش گرفتن برخی اقدامات قبل از زایمان سزارین به کاهش عوارض احتمالی آن کمک می‌کند. بنابراین بانوانی که ناچار به جراحی سزارین هستند باید ضمن آشنایی با مراحل و مراقبت‌های قبل و بعد، خود را برای آن آماده کنند. در این مطلب تلاش شده تا ضمن افزایش اطلاعات بانوان درباره زایمان سزارین، نکاتی پیرامون بهترین زمان انجام آن، تفاوت سزارین با زایمان طبیعی، خطرات و پیامدهای سزارین، مراقبت‌های پس از آن و... ارائه شود.

برخلاف برخی تصورات، سه ماهه دوم بارداری (از هفته ۱۳ تا ۲۸) نیز همچون سه ماهه اول و سوم نیاز به مراقبت‌های خاصی دارد. در این دوران که ممکن است با درد شکم، کمردرد و مشاهده برخی ترشحات همراه باشد، باید معایناتی همچون ثبت وزن و فشار خون مادر، آزمایش‌های غربالگری و تشخیصی، بررسی ضربان قلب جنین، سونوگرافی و... را انجام داد.

هنگامی که پزشک برای زنان باردار انجام آزمایش آمنیوسنتز را تجویز می‌کند، به دنبال تشخیص مشکلاتی همچون اختلالات ژنتیکی و کروموزومی، نقص مادرزادی جنین، عفونت، مشکلات خونی، عدم تشکیل ریه جنین و... است. بااین‌حال به علت حساس بودن این آزمایش، صرفاً در زمان خاص و برای گروه مشخصی از زنان امکان انجام آن وجود دارد.

افزایش وزن در بارداری و به‌ویژه ماه‌های پایانی، امری طبیعی است که در اثر رشد جنین رخ می‌دهد و میزان نرمال آن به BMI مادر بستگی دارد. اما از آن‌جایی که اضافه وزن غیرطبیعی خصوصاً در اثر استرس، کم‌خوابی، داروها، کم‌کاری تیروئید و... می‌تواند خطراتی نظیر دیابت بارداری و فشار خون را ایجاد کند، تغییرات وزن را باید به دقت تحت نظر گرفت.

با آغاز بارداری، احساس کمردرد به علت تغییرات هورمونی و اضطراب‌های دوران حاملگی کاملاً طبیعی است. در ماه‌های بعد نیز درد کمر به علت افزایش وزن، تغییر حالت بدن، فشار بر عضلات شکم، بیرون‌زدگی دیسک کمر و درد عصب سیاتیک رخ می‌دهد. بانوان با راهنمایی پزشک متخصص می‌توانند راهکارهایی را برای کاهش این درد در پیش بگیرند.

به دلیل تفاوت شرایط جسمی مادر و جنین در سه ماهه اول، دوم و سوم بارداری، مراقبت‌های هر دوره نیز کمی متفاوت است. از مهم‌ترین اقدامات سه ماهه اول باید به سونوگرافی‌های تشخیص بارداری خارج رحمی و تشکیل قلب جنین، آزمایش دیابت، آزمایش تیروئید، تعیین گروه خونی، غربالگری سه ماه نخست و... اشاره کرد که همگی با تجویز پزشک انجام می‌گیرد.